Top 5 điều cần biết về vật liệu xây dựng và hoàn thiện khi bắt đầu xây hoặc sửa nhà
Bạn đang chuẩn bị xây mới hay sửa lại căn nhà của mình? Gần như gia chủ nào cũng băn khoăn chuyện chọn vật liệu sao cho vừa ý. Với đội ngũ bên mình, chúng tôi thường bắt đầu từ ba câu hỏi: công trình có chịu được khí hậu nơi bạn đang ở không, vật liệu đã đủ bền cho nhu cầu sinh hoạt hằng ngày chưa, và ngân sách đã chuẩn bị có đủ để không phải cắt xén về sau hay không.
Chúng tôi đã đồng hành cùng nhiều công trình nhà phố, căn hộ và nhà nhỏ trong suốt nhiều năm. Điều chúng tôi nhận ra khá rõ là chọn đúng ngay từ đầu thường tiết kiệm hơn nhiều so với việc phải sửa lại sau vài năm. Vì vậy, bài viết này tập trung vào năm điều chúng tôi thấy quan trọng nhất, kèm tiêu chí chọn và những hạn chế thực tế để bạn dễ đối chiếu với điều kiện nhà mình.
Điều 1: Chọn móng và kết cấu theo đặc điểm nền đất
Móng nằm dưới mặt đất nên nhiều người nghĩ nó ít quan trọng vì không nhìn thấy. Nhưng móng chính là phần quyết định nhà có bị lún hay nứt tường về sau hay không. Mỗi loại nền đất lại cần một cách xử lý khác nhau, và không tồn tại một công thức chung cho mọi khu đất.
Khi khảo sát, đội ngũ chúng tôi thường xem ba yếu tố: loại đất, mực nước ngầm và tải trọng dự kiến của công trình. Ở những khu vực đất yếu hoặc mực nước ngầm cao, móng thường phải đặt sâu hơn hoặc cần gia cố thêm. Vì thế, chi phí móng ở các nền này sẽ cao hơn so với nền đất tốt. Đây là khoản bạn không nên cắt giảm, bởi sửa móng khi nhà đã hoàn thiện vừa tốn kém vừa rất phiền phức.
Một lưu ý quan trọng: các thông số như độ sâu cọc hay khả năng chịu tải cần lấy từ báo cáo khảo sát địa chất của đơn vị chuyên môn. Đừng vội tin vào một con số bạn đọc được trên mạng khi chưa biết đất nhà mình thực tế ra sao.
Gạch ốp lát: xem độ hút nước trước khi xem màu sắc

Khi đi chọn gạch, rất dễ bị cuốn theo màu sắc và vân đá. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, thứ nên xem trước tiên là độ hút nước, tức viên gạch thấm nước nhiều hay ít. Gạch có độ hút nước thấp thường bền hơn ở những nơi ẩm ướt như nhà vệ sinh hay khu vực gần hiên mưa. Bạn sẽ thấy khác biệt rõ sau vài mùa mưa.
Độ mài mòn cho biết gạch chịu được lượng người đi lại trong bao lâu. Riêng khả năng chống trơn đặc biệt quan trọng ở nhà bếp và nhà tắm. Gạch bóng kiếng trông rất đẹp, nhưng khi ướt thì khá trơn. Với những khu vực này, bạn nên cân nhắc kỹ, vì chỉ một lần trượt ngã cũng đủ khiến cả gia đình lo lắng cả tuần.
- Nhà bếp và nhà vệ sinh: ưu tiên gạch có bề mặt chống trơn.
- Phòng khách: nên chọn gạch bề mặt bền, dễ lau chùi mỗi ngày.
Các thông số cụ thể bạn nên đối chiếu trên nhãn kỹ thuật của nhà sản xuất, đừng chỉ dựa vào lời người bán. Nếu muốn hình dung cách chọn vật liệu hợp với mặt bằng hẹp, bạn có thể đọc thêm ý tưởng bố trí cầu thang tiết kiệm diện tích cho nhà ống nhỏ.
Sơn nước và chống thấm: khí hậu ẩm là một bài toán khác

Sơn không chỉ làm tường đẹp lên. Ở nhà gần biển hay vùng có mùa mưa ẩm kéo dài, sơn còn phải chống rêu mốc và kháng kiềm tốt. Kiềm trong vữa có thể làm bong lớp sơn nếu không được xử lý đúng cách trước khi sơn. Tường ngoài tiếp xúc trực tiếp với nắng và mưa thì yêu cầu càng khắt khe.
Sơn cao cấp thường giá cao hơn, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn bắt buộc. Chúng tôi hay khuyên gia chủ thử mẫu trên một mảng tường thật trong nhà. Hiệu quả của sơn phụ thuộc nhiều vào hướng nhà, mức độ nắng gió và cách thi công. Một mảng thử nhỏ sẽ cho bạn câu trả lời rõ hơn bất kỳ bảng quảng cáo nào.
Gỗ tự nhiên, gỗ công nghiệp hay laminate?

Đây là câu hỏi chúng tôi nghe nhiều nhất từ khách hàng. Gỗ tự nhiên có vân đẹp và mang lại cảm giác ấm cúng. Tuy nhiên, nó vẫn phản ứng với độ ẩm. Nếu không kiểm soát tốt, gỗ dễ cong vênh sau vài mùa mưa, nhất là khi lắp đặt ở khu vực thông thoáng kém.
Gỗ công nghiệp ổn định hơn về hình dạng, phù hợp với những nhà thường xuyên thay đổi cách bố trí. Có điều, mép cạnh của gỗ công nghiệp chịu nước kém hơn. Bạn nên để ý những vị trí hay bị bắn nước như góc bếp hoặc gần bồn rửa. Một chi tiết nhỏ như vậy lại quyết định tuổi thọ của cả mặt sàn.
Theo đội ngũ chúng tôi, nội thất ít phải di chuyển thì gỗ tự nhiên là lựa chọn hợp lý. Còn nhà có nhu cầu đổi mới thường xuyên thì gỗ công nghiệp dễ sử dụng và dễ thay thế hơn.
Kiểm tra vật liệu ngay khi hàng về công trình

Chất lượng vật liệu không chỉ được quyết định lúc mua. Rất nhiều lỗi xuất hiện khi hàng đã về công trình mà không ai kiểm tra kỹ. Bạn nên xem nhãn mác, chứng nhận và đối chiếu số lô với hóa đơn. Việc tưởng nhỏ này giúp tránh các lô hàng không đúng với mẫu đã duyệt.
Không phải ai cũng phân biệt hàng tốt và hàng kém chất lượng chỉ bằng mắt thường. Vì vậy, hãy yêu cầu chứng từ rõ ràng ngay từ đầu. Nếu lô hàng không khớp với mẫu đã chốt, bạn nên mạnh dạn từ chối để tránh phát sinh chi phí sửa chữa về sau.
So sánh các phương án cho cùng một hạng mục
Một cách đội ngũ chúng tôi hay áp dụng là đặt ba mức giá rẻ, trung bình và cao cấp cạnh nhau cho cùng một hạng mục, chẳng hạn sàn hoặc sơn. Đừng chỉ nhìn giá mua ban đầu. Hãy tính cả chi phí vòng đời: sau bao lâu phải thay thế và mỗi năm tốn bao nhiêu cho bảo trì. Có những phương án rẻ lúc đầu nhưng phải làm lại hai lần, khiến tổng chi phí cuối cùng lại cao hơn.
Lưu ý: giá vật liệu thay đổi theo thời điểm, nên bạn hãy hỏi báo giá trực tiếp thay vì dựa vào con số cũ trên mạng.
Những sai lầm thường gặp khi chọn vật liệu
Sai lầm đầu tiên là chọn theo ảnh đẹp mà không thử mẫu thật. Màu hiển thị trên màn hình và màu dưới ánh sáng nhà bạn có thể khác nhau khá nhiều. Sai lầm thứ hai là bỏ qua khí hậu, ví dụ dùng sơn thường cho nhà ven biển rồi thắc mắc vì sao tường nhanh xuống màu.
Sai lầm thứ ba khá phổ biến: dồn tiền vào bề mặt đẹp nhưng bỏ qua lớp chống thấm và kết cấu bên dưới. Khi thấm dột xảy ra, phần hoàn thiện đẹp đó lại phải phá đi làm lại, chi phí có thể tăng gấp đôi.
Mẹo phân bổ ngân sách hợp lý
Nếu ngân sách có hạn, hãy ưu tiên những hạng mục khó sửa sau này như móng, chống thấm và hệ điện nước. Các thứ dễ thay thế như đèn, tay nắm cửa hay gạch trang trí hoàn toàn có thể chọn sau, khi đã có thêm nguồn tài chính.
Bạn cũng đừng ngại nhờ kiến trúc sư hoặc đơn vị thi công uy tín tư vấn thông số cho từng công trình cụ thể. Một buổi trao đổi với đúng người thường tiết kiệm hơn nhiều so với khoản phí tư vấn bỏ ra. Nếu đang tìm hiểu cách bố trí không gian nhỏ, bạn có thể tham khảo bố trí nhà ống diện tích nhỏ có sẵn trong hợp lý để có thêm gợi ý thực tế.
Câu hỏi thường gặp về vật liệu hoàn thiện
Nên chọn gạch 60×60 hay 80×80 cho phòng khách nhỏ?
Với phòng khách nhỏ, gạch 60×60 thường phù hợp hơn vì ít mạch ghép và dễ cắt gọt cho vừa mặt bằng. Gạch lớn 80×80 giúp không gian trông thoáng hơn, nhưng đòi hỏi nền phải thật phẳng và thợ có tay nghề, nếu không rất dễ bị lệch mạch.
Sơn chống thấm nên thi công trước hay sau khi trát tường?
Thông thường, sơn chống thấm được quét sau khi lớp trát đã khô hẳn và đủ thời gian để thoát hết ẩm. Thời gian chờ phụ thuộc vào loại vữa và thời tiết, nên bạn hãy làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất sơn.
Gỗ công nghiệp có dùng được cho nhà bếp không?
Được, nhưng nên chọn loại có lõi chịu ẩm tốt và xử lý kỹ mép cạnh, đặc biệt ở khu vực bồn rửa. Những vị trí thường xuyên ngập nước thì không nên đặt gỗ công nghiệp trực tiếp.
Làm sao biết vật liệu đã đạt chuẩn khi nhận hàng?
Hãy đối chiếu nhãn mác, số lô và chứng nhận với hóa đơn cũng như mẫu đã duyệt. Nếu còn điều gì chưa rõ, bạn nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng từ bằng văn bản trước khi nhập vật liệu vào công trình.
Có cần thuê đơn vị giám sát vật liệu khi xây nhà không?
Nếu bạn chưa có kinh nghiệm, chúng tôi khuyên nên có người giám sát, ít nhất ở các hạng mục khó sửa như móng, chống thấm và điện nước. Chi phí giám sát thường nhỏ hơn nhiều so với rủi ro phải làm lại.

